ÇENE ANKİLOZUNUN TEDAVİSİ İÇİN KİŞİYE ÖZEL TASARLANMIŞ PROTEZ


Çene Ankilozu, tıbbi literatürde “Temporomandibular eklem” olarak adlandırılan çene ekleminin, çeşitli sebeplerden dolayı hasarlanması ve bu bölgede fibröz(bağ dokusu) oluşumu ve kemikleşme sonucu, alt çenenin kafatabanı ile birleşmesi olarak tanımlanmaktadır. Özellikle çocukluk döneminde meydana gelen travmaların tedavisi başarılı yapılamadığında, yetişkinlerde ise çeşitli nedenlerle çeneye alınan darbe sonucu , kırılan alt çenenin kondil denilen üst çıkıntısının olduğu bölgeden kafatabanına doğru hem dış hemde iç taraftan oluşan ve istenmeyen bir kemik dokusu ile alt çene kafatabanına kaynamakta, önemli bir problem olarak sayılabilecek bu durumda alt çenenin hareketi sınırlanmakta çiğneme, konuşma ve solunum gibi hayati faaliyetler olumsuz etkilenmektedir.

Ayrıca çocuklarda, büyüme merkezi olarak belirtilen alt çene, etkilenen tarafa doğru eğilebilmekte ve buna bağlı olarak yüzde asimetrilikler oluşabilmektedir.


Bu yazımızda, ileri Ankiloz vakalarında çekilen Bilgisayarlı tomografi(BT) görüntülerinden elde edilen 3 boyutlu datalar kullanılarak, hekimler ile yapılan cerrahi planlama, 3 Boyutlu medikal modellerin kullanımı ve hastaya özel tasarladığımız implantlar hakkında bilgi vermeye çalışacağız.



Çene Ankilozu cerrahisinde 3 boyutlu modellerin kullanımı

Çene eklem ankilozunda, hekimler tarafından yapılan cerrahi müdahalede ilk amaç alt çenenin serbest hale getirilmesi işlemidir. Akabinde yeterli ağız açıklığının sağlanması ve en önemlisi bu ağız açıklığının cerrahi sonrası korunmasıdır. Bunun için kafatabanı ile alt çene arasında oluşan kemik kitleden 1,5-2 cm çıkararak yeniden nüksün olmaması için bir boşluk oluşturmayı hedeflerler. Bu cerrahi öncesi Bilgisayarlı Tomografi ‘den elde edilen 3 boyutlu medikal modeller üzerinde kesi yapılacak bölgeyi önceden 3 boyutlu görmek ve cerrahiyi planlamak, kesi hattını belirlemek ve model üzerinde kesme işleminin tecrübesini yapabilmeleri mümkündür. Nüksü engellemek için tasarlanacak implantın hangi bölgelerden geçeceği ve nereden fiksleneceği gibi işlemler yine bu modeller üzerinden belirlenebilmektedir.


Nüksü engellemek için hastaya özel tasarlanan Temporomandibular eklem(TME/TMJ) protezi

Cerrahi teknik ile yapılan kemik rezeksiyonu sonrası oluşturulan boşluğa herhangi bir otojen veya alloplastik(biyo uyumlu metal) malzeme konulmaması daha sonra %50’ ye varan yüksek oranda nükse yol açtığı literatürde belirtilmektedir. Diğer komplikasyonlar ise ramus boyunda kısalma nedeni ile çift taraflı vakalarda ön bölgede açık kapanış, tek taraflı vakalarda ise etkilenen tarafta erken kapanış nedeni ile sağlam tarafta oluşan açık kapanıştır. Aynı zamanda ilerleyen dönemde alt çene hareketliliğinin yetersiz olduğu görülmüştür.

Nüksü engellemek için araya konulan otojenlerin(hastanın kendi vücudundan alınan dokular) ileride tekrar cerrahiye ihtiyaç duyabilmesinden dolayı alloplastik malzemeler cerrahlar tarafından tercih edilmektedir.

Günümüzde TME protezleri, eklem ankilozu, ileri derece TME osteoartriti ve konvansiyonel yöntemlerle rekonstrüksiyonu mümkün olmayan kondil kırıklarının tedavisinde bir çok çalışmacı tarafından altın standart olarak görülmektedir. Diğer greftleme yöntemleriyle kıyaslandığında donör saha gerektirmemesi, operasyon zamanının daha kısa olması, operasyon sonrası intermaksiller fiksasyon(alt ve üst dişleri birbirine bağlayarak sabit pozisyonda konumlandırma) gerektirmemesi ve daha erken dönemde fonksiyona izin vermesi başlıca avantajları olarak sayılmaktadır. TME protezlerinin dezavantajı olarak gösterilen stabilizasyon sorunu, protezin kişiye özel yani hastanın anatomik yapısına tam uygun olarak tasarlanması nedeniyle minimize edilmektedir. TME protezlerin bir diğer dezavantajı olarak gösterilen yabancı cisim reaksiyonu riski ise biyouyumlu Titanyum alaşım malzeme kullanılarak düşürülmektedir.

Rezeke edilen alt çene kemiği kondil yapısını oluşturma eğiliminde olduğundan, aşağıdan yukarıya doğru hem iç ve hemde dış taraftan kemik oluşumu eğilimi mevcuttur. Sözkonusu protez alt çene kemiğinden kafatabanına doğru gelişen hiperotopik kemik oluşumunu engelleyecek şekilde bir geometriye sahiptir.

Archive
Search By Tags
Follow Us
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square